{"id":850,"date":"2022-01-21T16:51:17","date_gmt":"2022-01-21T16:51:17","guid":{"rendered":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/?p=850"},"modified":"2022-01-21T16:52:02","modified_gmt":"2022-01-21T16:52:02","slug":"karabagli-unutulmus-bir-sair-muctehidzade-mehmed-aka-musteri-ve-divani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/?p=850","title":{"rendered":"KARABA\u011eLI UNUTULMU\u015e B\u0130R \u015eA\u0130R: M\u00dcCTEH\u0130DZ\u00c2DE MEHMED AKA (M\u00dc\u015eTER\u00ce) VE D\u0130VANI"},"content":{"rendered":"<p>KARABA\u011eLI UNUTULMU\u015e B\u0130R \u015eA\u0130R: M\u00dcCTEH\u0130DZ\u00c2DE<br \/>\nMEHMED AKA (M\u00dc\u015eTER\u00ce) VE D\u0130VANI<br \/>\nMetin HAKVERD\u0130O\u011eLU<\/p>\n<p>\u0130mtiyaz Sahibi \/ Publisher \u2022 Ya\u015far H\u0131z<br \/>\nGenel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni \/ Editor in Chief \u2022 Eda Altunel<br \/>\nEdit\u00f6rler \/ Editors \u2022 Do\u00e7. Dr. Emrah Aydemir<br \/>\nDr. Sema Sa\u011fl\u0131k<br \/>\nKapak &amp; \u0130\u00e7 Tasar\u0131m \/ Cover &amp; Interior Design \u2022 Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131<br \/>\nBirinci Bas\u0131m \/ First Edition \u2022 \u00a9 Aral\u0131k 2021<br \/>\nISBN \u2022 978-625-8075-14-4<br \/>\n\u00a9 copyright<br \/>\nBu kitab\u0131n yay\u0131n hakk\u0131 Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131\u2019na aittir.<br \/>\nKaynak g\u00f6sterilmeden al\u0131nt\u0131 yap\u0131lamaz, izin<br \/>\nalmadan hi\u00e7bir yolla \u00e7o\u011falt\u0131lamaz.<br \/>\nThe right to publish this book belongs to Gece Kitapl\u0131\u011f\u0131.<br \/>\nCitation can not be shown without the source, reproduced in any way<br \/>\nwithout permission.<br \/>\nGece Kitapl\u0131\u011f\u0131 \/ Gece Publishing<br \/>\nT\u00fcrkiye Adres \/ Turkey Address: K\u0131z\u0131lay Mah. Fevzi \u00c7akmak 1.<br \/>\nSokak \u00dcmit Apt. No: 22\/A \u00c7ankaya \/ Ankara \/ TR<br \/>\nTelefon \/ Phone: +90 312 384 80 40<br \/>\nweb: www.gecekitapligi.com<br \/>\ne-mail: gecekitapligi@gmail.com<br \/>\nBask\u0131 &amp; Cilt \/ Printing &amp; Volume<br \/>\nSertifika \/ Certificate No: 47083<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee<br \/>\nBilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve<br \/>\nDe\u011ferlendirmeler &#8211; II<br \/>\nAral\u0131k 2021<br \/>\nEdit\u00f6rler<br \/>\nDo\u00e7. Dr. Emrah Aydemir<br \/>\nDr. Sema Sa\u011fl\u0131k<\/p>\n<p>126 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nG\u0130R\u0130\u015e<br \/>\nAzerbaycan\u2019\u0131n Karaba\u011f b\u00f6lgesi tarih boyunca \u00e2lim ve \u015fairler i\u00e7in<br \/>\n\u00f6nemli bir merkez olmu\u015ftur. Burada yeti\u015fen \u00e2limler, Azerbaycan ve Anadolu\u2019da<br \/>\nad\u0131n\u0131 duyurmu\u015f, hayat\u0131n her sahas\u0131nda insanlar\u0131 ir\u015fat etme imkan\u0131<br \/>\nbulmu\u015flard\u0131r. Karaba\u011f, Mir Hamza Nig\u00e2r\u00ee gibi t\u00fcm Osmanl\u0131 ve Azerbaycan<br \/>\nco\u011frafyas\u0131n\u0131 \u015fiiri ve ilmi ile etkileyen \u00fcnl\u00fc \u015fahsiyetler yan\u0131nda ad\u0131<br \/>\ndaha az duyulmu\u015f pek \u00e7ok \u00e2lim ve \u015fairi de yeti\u015ftirmi\u015f m\u00fcmbit bir b\u00f6lgedir.<br \/>\nM\u00fcctehidz\u00e2de Mehmet Aka da b\u00f6lgede yeti\u015fmi\u015f ancak hak etti\u011fi ilgiyi<br \/>\ng\u00f6rememi\u015f \u00e2lim, \u015fair ve tezkirecilerdendir. Onun, Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015eu\u2018ar\u00e2<br \/>\nRiy\u00e2z\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een adl\u0131 tezkiresi ve divan\u0131 yeterince ilgi g\u00f6rmemi\u015ftir. Tezkiresi<br \/>\n\u00fczerine Aljira Topolova taraf\u0131ndan yap\u0131lan bir y\u00fcksek lisans \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<br \/>\nharicinde bir \u00e7al\u0131\u015fma bulunmamaktad\u0131r. Recep Toparl\u0131 ve Sadi \u00c7\u00f6genli<br \/>\ntaraf\u0131ndan haz\u0131rlanan tezkirenin eski yaz\u0131 bask\u0131s\u0131 da yeterince ilgi g\u00f6rmemi\u015ftir.<br \/>\nDivan\u0131 ise halen el yaz\u0131s\u0131yla ve olduk\u00e7a y\u0131pranm\u0131\u015f bir \u015fekilde<br \/>\nyay\u0131mlanaca\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fc beklemektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Karaba\u011f\u2019\u0131n bu \u00f6nemli<br \/>\n\u015fahsiyetinin divan\u0131 hakk\u0131nda bilgi verilecektir. Divan \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015fmada b\u00fcy\u00fck bir \u015fairin divan\u0131nda bulunmas\u0131 gereken her \u00f6zelli\u011fin bu<br \/>\ndivanda da oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fck. \u015eairin hayat\u0131 ve \u015fahsiyeti hakk\u0131nda bulunabilen<br \/>\nbilgiler yan\u0131nda divan\u0131n\u0131n say\u0131sal \u00f6zellikleri de g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serilmeye<br \/>\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.<br \/>\n\u015eair Hakk\u0131nda:<br \/>\n\u015eair hakk\u0131nda Azerbaycan kaynaklar\u0131nda \u00e7ok k\u0131sa olarak \u015fu bilgiler<br \/>\nyer almaktad\u0131r: M\u00fcctehidz\u00e2de Mehmed Aka, Karaba\u011f\u2019da yeti\u015fmi\u015f<br \/>\n\u00f6nemli bir \u00e2limdir. Mirza Mehmed Aka Mirva Sedray o\u011flu 1869 y\u0131l\u0131nda<br \/>\n\u015eu\u015fa \u015fehrinde do\u011fmu\u015ftur. \u0130btidai tahsilini babas\u0131ndan alm\u0131\u015ft\u0131r. Sonra<br \/>\nmedresede okumu\u015ftur. Tarih ve tezkire ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalara merakl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u201cTezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015euar\u00e2 Riyaz\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een\u201d adl\u0131 eserini yazm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitap 1910<br \/>\ny\u0131l\u0131nda \u0130stanbul\u2019da bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. M\u00fcctehidz\u00e2de 1958 y\u0131l\u0131nda vefat etmi\u015ftir.<br \/>\nM\u00fcctehidz\u00e2de ayn\u0131 zamanda \u015fairdir, \u201cM\u00fc\u015fter\u00ee\u201d mahlas\u0131 ile klasik \u00fcslupta<br \/>\n\u015fiirler yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nOn dokuzuncu y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131nda, Karaba\u011f\u2019da do\u011fan ve ya\u015fayan M\u00fcctehidz\u00e2de<br \/>\nkendi d\u00f6neminin ve co\u011frafyas\u0131n\u0131n \u015fairlerini kay\u0131t alt\u0131na almay\u0131<br \/>\nbir g\u00f6rev bilmi\u015f ve Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015eu\u2018ar\u00e2 Riy\u00e2z\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een adl\u0131 eserini yazm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nEser \u201cbelli bir b\u00f6lgede ya\u015fayan \u015fairlerin biyografilerini vermesiyle<br \/>\ndaha \u00f6nceki yaz\u0131lan tezkirelerden ayr\u0131l\u0131r\u201d (K\u0131l\u0131\u00e7 2007, 555). Eser 78 Karaba\u011fl\u0131<br \/>\n\u015fairi tan\u0131tmaktad\u0131r. Ancak bu eserin elimizde sadece birinci cildi<br \/>\nmevcuttur. M\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin ikinci bir cilt yaz\u0131p yazmad\u0131\u011f\u0131 bilinmemektedir.<br \/>\nE\u011fer eserin devam\u0131 varsa bu say\u0131 \u00e7ok daha fazla olacakt\u0131r.<br \/>\nYirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda, \u0130stanbul\u2019da Karabet Matbaas\u0131nda<br \/>\n(M.1911-H.1328) bas\u0131lan eser, mahalli \u00f6zellikler ta\u015f\u0131yan bir tezkiredir.<br \/>\nTezkire hakk\u0131nda ilk \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 Erzurum\u2019da Atat\u00fcrk \u00dcniversitesinde, Sadi<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .127<br \/>\n\u00c7\u00f6genli ve Recep Toparl\u0131 (1992) yapm\u0131\u015f ve eser eski yaz\u0131 asl\u0131 ile bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nDaha sonra Prof. Dr. Mustafa \u0130sen taraf\u0131ndan Aljira Topolova (1999)\u2019ya<br \/>\ny\u00fcksek lisans tezi olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nM\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin as\u0131l \u00f6nemli eseri \u201cDiv\u00e2n\u201d\u0131d\u0131r. Bu eser hen\u00fcz T\u00fcrk<br \/>\nedebiyat\u0131 d\u00fcnyas\u0131na tant\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nDivan Hakk\u0131nda:<br \/>\nEser, 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131nda do\u011fan bir \u015fairin 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda<br \/>\ndivan \u015fiirini ya\u015fatmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir h\u00fcviyet, bir ceht ta\u015f\u0131maktad\u0131r. M\u00fcctehidz\u00e2de,<br \/>\nart\u0131k divan \u015fiirinin son b\u00fcy\u00fck temsilcilerinin sahneyi terk etti\u011fi bir<br \/>\nd\u00f6nemde, o ho\u015f sadalar\u0131 tekrar etmek sevdas\u0131ndaki \u015fairlerin son \u00f6rneklerindendir.<br \/>\nBurada ilgin\u00e7 bir durumu tespit ettikten sonra eser hakk\u0131ndaki<br \/>\nbilgilere ge\u00e7mek uygun olacakt\u0131r. M\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015eu\u2018ar\u00e2<br \/>\nRiy\u00e2z\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een adl\u0131 eserinde Mir Hamza Nig\u00e2r\u00ee gibi b\u00fcy\u00fck bir Karaba\u011f<br \/>\n\u00e2\u015f\u0131\u011f\u0131 \u015fair hakk\u0131nda bilgi bulunamad\u0131 demesi \u00e7ok tuhaft\u0131r. Nig\u00e2r\u00ee ki sadece<br \/>\nKaraba\u011f\u2019\u0131n de\u011fil t\u00fcm Azerbaycan ve t\u00fcm Anadolu insan\u0131n\u0131n \u015fiirlerini<br \/>\nezbere okudu\u011fu hatta zikirlerde besteli olarak me\u015fk etti\u011fi bir \u015fair-i<br \/>\n\u00e2zamd\u0131r. Bu \u015fairi tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fiirlerini bulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi M\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin<br \/>\nRus bask\u0131s\u0131ndan nas\u0131l etkilendi\u011finin a\u00e7\u0131k bir delilidir. Azerbaycan\u2019\u0131n<br \/>\nRus i\u015fgalinden kurtulmas\u0131 i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc faaliyetin i\u00e7inde olan<br \/>\n\u0130smail \u015eirv\u00e2n\u00ee ve onun \u00f6\u011frencisi Mir Hamza Nig\u00e2r\u00ee\u2019nin o devirde an\u0131lmas\u0131<br \/>\nve anlat\u0131lmas\u0131 tabii ki b\u00fcy\u00fck s\u0131k\u0131nt\u0131lar do\u011furacakt\u0131r. Karaba\u011fl\u0131 78 \u015fairin<br \/>\ntan\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu eserde Mir Hamza\u2019n\u0131n sadece ad\u0131n\u0131n an\u0131l\u0131p bilinmeyen bir<br \/>\n\u015fair gibi g\u00f6sterilmesi asl\u0131nda bir gizli protestodur. B\u00f6ylesine bilinen bir<br \/>\n\u015fairin karart\u0131lmas\u0131, devrin bask\u0131s\u0131n\u0131n geldi\u011fi boyutu sonraki y\u00fcz y\u0131llara<br \/>\nkan\u0131tlamak ama\u00e7l\u0131d\u0131r. T\u0131pk\u0131 G\u00fcn Olur Asra Bedel adl\u0131 romanda Cengiz<br \/>\nAytmatov\u2019un en \u00f6nemli karakter hakk\u0131nda hikayeyi yar\u0131m b\u0131rakmas\u0131 gibidir.<br \/>\nBir zaman gelecek bu tezkire de en de\u011ferli \u015fairlerden bir olan Mir<br \/>\nHamza Nig\u00e2r\u00ee yaz\u0131lacakt\u0131r, demek istemektedir.<br \/>\nDivan, yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gibi b\u00fcy\u00fck \u015fairlerin \u015fiirlerinin<br \/>\ng\u00f6lgesinde kalm\u0131\u015f orta d\u00fczeyli bir eserdir. \u015eiirler vasat\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kmayan<br \/>\nbir sanat de\u011ferine haizdir. Eserin bas\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131k bir<br \/>\ndefter h\u00fckm\u00fcnde olmas\u0131 yine yukar\u0131daki bask\u0131larla a\u00e7\u0131klanabilir. Bir anlamda<br \/>\nHamza Nig\u00e2r\u00ee ve onun takip\u00e7ilerini hat\u0131rlatan bu gibi eserler Ruslar\u0131<br \/>\nrahats\u0131z etmi\u015f ve onlar da bu eserlerin g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 ellerinden<br \/>\ngeldi\u011fince \u00f6nlemi\u015ftir. Bahsi ge\u00e7en Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015eu\u2018ar\u00e2 Riy\u00e2z\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een<br \/>\nadl\u0131 eserin gizlice \u0130stanbul\u2019da bas\u0131labilmi\u015f (Hakverdio\u011flu 2021) olmas\u0131 da<br \/>\nbu durumun bir di\u011fer kan\u0131t\u0131d\u0131r.<br \/>\nDivan\u0131n ba\u015f\u0131nda kaside, terkib-i bend gibi naz\u0131m \u015fekilleri ile tevhid,<br \/>\nnaat, Karaba\u011f sevgisi, nefis terbiyesi konular\u0131n\u0131 anlatan 48 \u015fiir mevcuttur.<br \/>\nGaz\u00e2liy\u00e2t b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde m\u00fcretteb bir divanda olmas\u0131 gereken s\u0131ra ile<br \/>\n128 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nelif\u2019ten ye\u2019ye kadar gazeller s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eair gaz\u00e2liy\u00e2ta bir ba\u015fl\u0131k vermemi\u015ftir.<br \/>\nGazeller 26b sayfas\u0131ndan ba\u015flay\u0131p 109b sayfas\u0131na kadar devam<br \/>\netmektedir. Toplam 285 gazel mevcuttur. 109. varaktan itibaren musammatlar<br \/>\nba\u015flamaktad\u0131r ve 138. varakta bitmektedir. Terkib-i bend, murabba,<br \/>\nmuhammes, m\u00fcseddes gibi 30 adet musammat mevcuttur.<br \/>\nDivanda \u015fairin bazen Fuz\u00fbl\u00ee gibi rint ve lirik, bazen N\u00e2b\u00ee gibi hikem\u00ee<br \/>\nve ders verici bir uslup tercih etti\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu ba\u011flamda Fuz\u00fbl\u00ee etkisinde<br \/>\n\u015fiirlerin en iyi nazirecilerinden biri olan Mir Hamza Nig\u00e2r\u00ee etkisi<br \/>\ndo\u011fal olarak kendini g\u00f6stermektedir. Bunun \u015fair taraf\u0131ndan dillendirilmesinin,<br \/>\na\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n imkans\u0131z oldu\u011fu yukar\u0131da belirtilmi\u015fti. Dil \u00f6zelli\u011fi<br \/>\nolarak \u015fiirlerde Azerbaycan T\u00fcrk\u00e7esinin baz\u0131 husususiyetleri ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<br \/>\n\u201cPer\u00ee\u015f\u00e2n h\u00e2\u1e6d\u0131r istersense u\u015f\u015fa\u1e33\u0131 seni t\u00e2ri<br \/>\nD\u00fc z\u00fclf-i \u2018anber-ef\u015f\u00e2n\u0131 g\u00fcl-i ruhs\u00e2re ef\u015f\u00e2n it\u201d<br \/>\n\u201cBu o \u015f\u00e2hen\u015fahd\u0131 kim kemter \u0121ul\u00e2m\u0131ndan biri<br \/>\nY\u00e2suf-\u0131 M\u0131\u1e63r\u00eedi kim m\u00fclk-i mel\u00e2hetden \u00e7\u0131\u1e33up\u201d<br \/>\nDivan taraf\u0131m\u0131zdan T\u00fcrkiye\u2019de yay\u0131ma haz\u0131r hale getirilmi\u015ftir. Ba\u015fka<br \/>\nn\u00fcshalar\u0131n\u0131n da bulunmas\u0131 halinde tam bir metin elde edilmesi i\u00e7in ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z<br \/>\ndevam etmektedir.<br \/>\nDivan\u0131n \u00d6zellikleri:<br \/>\n\u0130stinsah tarihi: Belli de\u011fil<br \/>\nM\u00fcstensih: M\u00fcctehidz\u00e2de Mehmed Aka (?)<br \/>\nDivan\u0131n \u00d6l\u00e7\u00fcleri: 21,5&#215;34,5 cm ebad\u0131ndad\u0131r<br \/>\nCilt: Siyah me\u015fin cilt, \u015firazesi da\u011f\u0131n\u0131k, sayfalar\u0131n baz\u0131lar\u0131 y\u0131rt\u0131k.<br \/>\nVarak: 138 varak<br \/>\nSat\u0131r: Her sayfada 14-15 sat\u0131r bulunmaktad\u0131r. Siyah ve mavi m\u00fcrekkep<br \/>\ntercih edilmi\u015ftir.<br \/>\nYaz\u0131: Nestalik yaz\u0131.<br \/>\nKa\u011f\u0131t: Sar\u0131 ka\u011f\u0131t, yer yer y\u0131rt\u0131k sayfalar mevcut, \u015firazesi bozuk, sayfalar<br \/>\nsonradan numaraland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir eserdir.<br \/>\nTemell\u00fck kayd\u0131: Mevcut de\u011fil.<br \/>\nBa\u015f: Bismillahirrahmanirrahim<br \/>\nEy olan bende ber-h\u00fcd\u00e2vende<br \/>\nH\u00fckm-i n\u00e2-fer z\u00ee-fer H\u00fcd\u00e2vende<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .129<br \/>\nSon: G\u00fcl zam\u00e2n\u0131nda \u1e63a\u1e33\u0131n y\u0131\u1e33ma g\u00f6n\u00fcl \u0121oncas\u0131n\u0131<br \/>\nBize ezh\u00e2r-\u0131 fera\u1e25 ile desin h\u00fbn\u00e7e seni<br \/>\nEserin tek n\u00fcshas\u0131 Bak\u00fc El Yazmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcndedir. Kay\u0131t \u015f\u00f6yledir:<br \/>\n\u201cD\u00eev\u00e2n-\u0131 M\u00fc\u015fter\u00ee 19 (No: D-622): Eser, 20. y\u00fczy\u0131l Azeri \u015fairi Muhammed<br \/>\nA\u011fa M\u00fcctehidz\u00e2de M\u00fc\u015fter\u00ee\u2019ye aittir. M\u00fcstensihi ve istinsah tarihi<br \/>\nbelli olmayan yazma, ciltsizdir. Nestalik hatla yaz\u0131lan eser, 138 varak,<br \/>\nmuhtelif sat\u0131rlar ve 21,5&#215;34,5 cm ebad\u0131ndad\u0131r.\u201d<br \/>\nDivandaki \u015eiirler ve \u00d6rnekler:<br \/>\nDivan\u0131n ba\u015f\u0131nda bir tevhid vard\u0131r:<br \/>\nF\u00e2il\u00e2t\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fc Feil\u00fcn<br \/>\n&#8230;<br \/>\nNe buyurm\u0131\u015fsa \u1e6d\u00e2\u2018at eyle ona<br \/>\nGice g\u00fcnd\u00fcz \u2018ib\u00e2det eyle ona<br \/>\n\u00c7\u00fcnki o l\u00e2y\u0131\u1e33-\u0131 \u2018ib\u00e2detdir<br \/>\n\u1e6c\u00e2lib-i bende gibi \u1e6d\u00e2\u2018atdir<br \/>\nHem \u00e7\u00fcn\u00een p\u00e2di\u015f\u00e2h-\u0131 \u2018\u00e2dildir<br \/>\nLu\u1e6df\u0131 mecm\u00fb\u2018-\u0131 hal\u1e33a \u015f\u00e2mildir<br \/>\nKim ki \u1e33\u0131lsa it\u00e2\u2018at ona m\u00fcd\u00e2m<br \/>\nOlar \u2018\u00e2lemde l\u00e2z\u0131m\u00fc\u2019l-ikr\u00e2m<br \/>\n&#8230; (Divan 2a)<br \/>\nHer klasik divanda oldu\u011fu gibi bu tevhidi m\u00fcteakiben naatlar s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:<br \/>\nM\u00fcfteil\u00fcn F\u00e2il\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fc Feil\u00fcn<br \/>\n(\u0130lk iki beyit eksiktir.)<br \/>\nMen nice va\u1e63f eyley\u00fcm cem\u00e2l-i cem\u00e2lin<br \/>\nReng-i g\u00fcl-i huldd\u00fcr cem\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\n\u00c2ye be \u00e2ye bah\u0131lsa mu\u1e63\u1e25af-\u0131 \u1e25a\u1e33\u1e33a<br \/>\nKe\u015ff olunar kim ned\u00fcr kem\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nRestelen\u00fcr g\u00f6rse ser \u00fc b\u00e2\u0121-\u0131 \u1e25a\u1e33\u00ee\u1e33at<br \/>\nElf-i \u1e33adi ham olar \u00e7\u00fc dal-i Mu\u1e25ammed<br \/>\n130 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nEy \u1e33amerin \u015f\u00e2\u1e33 olmas\u0131n\u0131 d\u00e2n\u00e2n kes<br \/>\nBedri hil\u00e2l eyleyer bel\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nHul\u1e33-\u0131 \u2018a\u1e93\u00eem ile va\u1e63f id\u00fcp an\u0131 Hall\u00e2\u1e33<br \/>\nMu\u1e63\u1e25af-ar\u00e2 ey soran h\u0131\u1e63\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nFa\u1e33r ile fahr itmeseydi ol \u015feh-i yekt\u00e2<br \/>\n\u2018Arz \u1e33\u0131lard\u0131m ned\u00fcr cel\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nDevlet eger fahri olsa idi o \u015f\u00e2h\u0131n<br \/>\n\u1e62arf olunmazd\u0131 m\u00fclk \u00fc m\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nEy tan\u0131mak isteyen o d\u00fcrr-i yet\u00eemi<br \/>\nG\u00f6r ne \u1e63a\u00e7up derc-i p\u00fcr-l\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nM\u00fc\u015fteri cibril-i vehme s\u00f6yle \u1e33apasun<br \/>\n\u1e32oyma o yerde geze hay\u00e2l-i Mu\u1e25ammed<br \/>\nVa\u1e63f-\u0131 res\u00fbl-i H\u00fcd\u00e2dan \u2018a\u1e6df-\u0131 \u2018in\u00e2n it<br \/>\nMu\u1e63\u1e25af id\u00fcp \u00e7\u00fcnki va\u1e63f-\u0131 \u1e25\u00e2l-i Mu\u1e25ammed (Divan 2b)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nFeil\u00e2t\u00fcn Feil\u00e2t\u00fcn Feil\u00e2t\u00fcn Feil\u00fcn<br \/>\n&#8230;<br \/>\nRav\u017ca-i k\u00fby\u0131na kim \u1e33oysa \u1e33adem \u00e7\u00fcn \u00e2dem<br \/>\n\u1e6c\u00e2lib-i huld-i ber\u00een rav\u017ca-i r\u0131dv\u00e2n olmaz<br \/>\n\u00c7e\u015fm-i yuhuya eger s\u00fcrme ola h\u00e2k-i deri<br \/>\nM\u00e2yil-i d\u00eeden rav\u00ee-yi meh-i Ken\u2018\u00e2n olmaz<br \/>\nH\u0131zr ger olsa an\u0131n \u015ferbet-i g\u00fcft\u00e2r\u0131ndan<br \/>\n\u2018\u00d6mrde \u1e6d\u00e2lib-i ser-\u00e7e\u015fme-i \u1e25ayv\u00e2n olmaz<br \/>\n&#8230; (Divan 3a)<br \/>\nGaz\u00e2liy\u00e2t b\u00f6l\u00fcm\u00fc bir Rub\u00e2\u00ee ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r:<br \/>\nMef\u00fbl\u00fc F\u00e2il\u00e2t\u00fc Mef\u00e2\u00eel\u00fc F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nZ\u00fclf-i siy\u00e2h\u0131 kimseni p\u00e2y-bend \u1e33\u0131lmaya<br \/>\n\u00c2\u015f\u00fcfte \u1e25\u00e2l \u1e33ullar\u0131 b\u00ee-\u1e33\u0131l \u00fc \u1e33\u00e2l ola<br \/>\n\u1e6colan\u0131 isteme M\u00fc\u015fter\u00ee s\u00f6z mahf\u00ee gerek<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .131<br \/>\nMahb\u00fbb-\u0131 b\u00ee-mis\u00e2l od\u0131 kim ehl-i h\u00e2l ola (Divan 26b)<br \/>\nSonra, elif\u2019ten ye\u2019ye di\u011fer \u015fiirler s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:<br \/>\nMef\u00fbl\u00fc F\u00e2il\u00e2t\u00fc Mef\u00e2\u00eel\u00fc F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nEy y\u00e2r-\u0131 b\u00ee-vef\u00e2 niye \u1e33\u0131ld\u0131n cef\u00e2 bana<br \/>\nG\u00f6rd\u00fcn bu \u1e33adr-i cevr \u00fc cef\u00e2y\u0131 rev\u00e2 bana<br \/>\nBenden be-\u0121ayr-i mihr \u00fc mu\u1e25abbeti g\u00f6rmesen<br \/>\nBir bunca sengden ki vir\u00fcrsin ez\u00e2 bana<br \/>\nYohsa bu resm-i mihr \u00fc mu\u1e25abbetdi kim \u00f6zin<br \/>\nB\u00eeg\u00e2ne olub \u0121am\u0131n idesin \u00e2\u015fin\u00e2 bana<br \/>\n\u0120am melci\u2019 ger Hud\u00e2y\u00e2r id\u00fcp yohsa kim beni<br \/>\nE\u1e6df\u00e2l-i \u0121am g\u00f6r\u00fcp de id\u00fcr iltic\u00e2 bana<br \/>\n\u1e32al\u0131r bel\u00e2da yohsa bel\u00e2ya bel\u00e2 diy\u00fcp<br \/>\nB\u00ee-\u00e7\u00e2re dil ma\u1e33arr\u0131 olupdur bel\u00e2 bana<br \/>\nBunca cez\u00e2 bana ki vir\u00fcrs\u00fcn \u2018aceb degil<br \/>\nR\u00fbz-\u0131 cez\u00e2da virmese tanr\u0131m cez\u00e2 bana<br \/>\n\u1e6cuf\u00e2n g\u00f6r\u00fcp de ke\u015fti-i \u2018\u00f6mr\u00fcm \u015fikest olur<br \/>\nBa\u1e25r-i bel\u00e2da cem eyle ey n\u00e2-h\u00fcd\u00e2 bana<br \/>\nBudur der\u00fbn-\u0131 \u2018a\u015f\u1e33\u0131n\u0131 beyh\u00fbde \u00e7eker renc<br \/>\nYohdur \u00f6l\u00fcmden \u00f6zge \u1e6dab\u00eebim dev\u00e2 bana<br \/>\n\u00c2\u015f\u00fcfte \u1e25\u00e2l olsam eger elif tek kula<br \/>\nMihr \u00fc muhabbetin ola ger reh-n\u00fcm\u00e2 bana<br \/>\nGer y\u00e2r olsa y\u00e2r bana havf itmezem<br \/>\nOlsa tam\u00e2m hal\u1e33-\u0131 cih\u00e2n m\u00fcdde\u2018\u00e2 bana<br \/>\nFa\u2018f\u00fbr-\u0131 \u00c7\u00eene Kayser-i R\u00fbma ba\u015f egmezem<br \/>\nMin b\u00e2b-\u0131 lutf\u0131 s\u00f6ylese \u015f\u00e2h\u0131m ged\u00e2 bana<br \/>\n132 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nE\u015f\u2018\u00e2r-\u0131 \u00e2bad ararsa her kimse M\u00fc\u015fter\u00ee<br \/>\nOlursa m\u00fc\u015fter\u00eesi virir \u00e7o\u1e33 bah\u00e2 bana (Divan 27b-28a)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nF\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nBana Mecn\u00fbn s\u00f6yle ey meh ger disem Leyl\u00e2 sana<br \/>\nG\u00fcn gibi r\u00fb\u015fendi bu Leyl\u00e2 degil hem-t\u00e2 sana<br \/>\nLeyliye var idi bir Mecn\u00fbn diy\u00e2r-\u0131 \u2018a\u015f\u1e33da<br \/>\nVarmay\u0131n Mecn\u00fbn benim tek \u00e2\u015f\u0131\u1e33-\u0131 \u015feyd\u00e2 sana<br \/>\nH\u00ee\u00e7 bir g\u00fclde tapulmaz \u0121once leb g\u00fclz\u00e2r-ar\u00e2<br \/>\nBu le\u1e6d\u00e2fet kim vir\u00fcpd\u00fcr H\u00e2l\u0131\u1e33-\u0131 yekt\u00e2 sana<br \/>\nBoylanup serv-i \u00e7emen ruhs\u00e2r\u0131na seyr eyliyor<br \/>\nP\u00e2-be-bend olmu\u015f meger ol serv-ho\u015f b\u00e2l\u00e2 sana<br \/>\nH\u00e2ne-i dilde ki s\u00e2kinse di ref\u2018 olsun \u0121am\u0131n<br \/>\n\u1e32oyma olsun kesret-i \u0121amdan \u2018az\u00eezim c\u00e2 sana<br \/>\nSed \u00e7ek ey d\u00fcrr-i-gir\u00e2n bir la\u1e25\u1e93a e\u015fk-i \u00e7e\u015fmime<br \/>\n\u1e32or\u1e33aram virs\u00fcn zar\u00e2r \u00e2hirde bu dery\u00e2 sana<br \/>\nR\u00fbz-\u0131 r\u00fb\u015fen t\u00e2r olar \u00e7e\u015fminde ey meh leyl-ve\u015f<br \/>\nEylesem derd-i \u0121am-\u0131 hicr\u00e2n\u0131 ger if\u015f\u00e2 sana<br \/>\n\u2018A\u015f\u1e33 b\u00e2z\u00e2r\u0131nda az sat s\u00eem ten kendin bana<br \/>\nM\u00fc\u015fter\u00ee tek m\u00fc\u015fteri olmaz ya\u1e33\u0131n peyd\u00e2 sana (Divan 28a-28b)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nMef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn<br \/>\nCih\u00e2nda bulmad\u0131m \u00fcmm\u00eed-i \u0121am c\u00e2n\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\nBu v\u00eer\u00e2n m\u00fclkde yer bulmad\u0131m \u0121am-h\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\nDil-i ser-ge\u015fteni ya\u1e33d\u0131\u1e33da \u015fem-i \u2018\u00e2r\u0131z\u0131n \u015fav\u1e33\u0131<br \/>\nD\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm remz-i a\u015f\u1e33\u0131 yo\u1e33 bel\u00ee perv\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\n\u1e62ab\u00e2dan \u1e63ormayun y\u00e2r\u00e2n per\u00ee\u015f\u00e2n h\u00e2\u1e6d\u0131r a\u1e25v\u00e2lin<br \/>\nO \u015f\u00e2n \u015f\u00e2n olmu\u015fun \u1e25\u00e2lin bel\u00ee yo\u1e33 \u015f\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\n\u2018Az\u00eez\u00e2n \u1e63orsan\u0131z kimler alubdur y\u00e2rin e\u1e6dr\u00e2f\u0131n<br \/>\nG\u00f6z\u00fcme \u00e7arpm\u0131yor bir kimsene b\u00eeg\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .133<br \/>\nCih\u00e2n\u0131n c\u00fcmle evr\u00e2k-\u0131 kit\u00e2b\u0131n birbirin a\u00e7d\u0131m<br \/>\nNe \u1e33adr\u0131 ba\u1e33d\u0131m anda g\u00f6rmed\u00fcm efs\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\nG\u00f6n\u00fcl zenc\u00eer-i z\u00fclfine girift\u00e2r olmayan bilmez<br \/>\nCih\u00e2nda yo\u1e33dur \u2018\u00e2\u1e33\u0131l kimsene d\u00eev\u00e2neden ba\u015f\u1e33a<br \/>\nNola m\u00fcl \u015f\u00ee\u015fe i\u00e7re \u1e33ana d\u00f6nse M\u00fc\u015fter\u00ee \u00e7\u00fcn mey<br \/>\nNeden y\u00e2rin lebin yo\u1e33 b\u00fbs iden peym\u00e2neden ba\u015f\u1e33a (Divan 26b)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nMef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn<br \/>\nNig\u00e2r\u00e2 \u00e7ar meh-i s\u00eem\u00e2 sana a\u1e63l\u00e2 degil hem-t\u00e2<br \/>\nBiri Leyl\u00e2 biri Selm\u00e2 biri \u015e\u00eer\u00een biri \u2018Azr\u00e2<br \/>\nLebinden ayru vard\u0131r \u00e7\u00e2r-\u0131 dil-h\u00fbn bezm-i \u2018i\u015fretde<br \/>\nBiri s\u00e2\u1e33\u00ee biri b\u00e2de biri \u015f\u00ee\u015fe biri \u1e63ahb\u00e2<br \/>\n\u2018Az\u00eezim her se\u1e25er d\u00f6rt \u015fey mu\u2018azzez feyz alur senden<br \/>\nBiri vesme biri s\u00fcrme biri \u015f\u00e2ne biri mer\u2019\u00e2<br \/>\nFelekde \u00e7\u00e2r-\u0131 kevkeb n\u00fbr-\u0131 r\u00fbyundan olur h\u00e2k\u00ee<br \/>\nBiri mihr \u00fc biri m\u00e2h u biri z\u00fchre biri \u015fi\u2018r\u00e2<br \/>\nMelek-s\u00eem\u00e2 behi\u015ftden sende d\u00f6rt g\u00f6y\u00e7ek ni\u015f\u00e2n vard\u0131r<br \/>\nBiri peyk\u00e2n biri r\u00fcmm\u00e2n biri kirpik biri \u1e6d\u00fbb\u00e2<br \/>\nNig\u00e2r\u00e2 la\u2018line yo\u1e33 nisbeti a\u1e63l\u00e2 bu d\u00f6rt \u015feyin<br \/>\nBiri \u1e33and \u00fc biri \u015fekker biri \u015fehd \u00fc biri \u1e25elv\u00e2<br \/>\nG\u00f6n\u00fcl d\u00f6rt fa\u1e63ldan d\u00e2\u2019im alay\u0131m ders idem desd\u00e2n<br \/>\nBiri verd \u00fc biri b\u00fcrd \u00fc biri berf \u00fc biri serm\u00e2<br \/>\nKem\u00e2n ebr\u00fb vis\u00e2linde beni d\u00f6rt \u015fey ider tehd\u00eed<br \/>\nBiri \u1e33ayd u biri t\u00eer \u00fc biri t\u0131\u0121 u biri \u00eem\u00e2<br \/>\nFir\u00e2\u1e33\u0131nda \u00e7eh\u00e2r \u2018asr gibi olur \u1e33\u00e2metim \u00fczre<br \/>\nBa\u015fa h\u00e2k v\u00fc d\u00f6\u015fe b\u00e2da tene ate\u015f d\u00fc-\u00e7e\u015fm-i m\u00e2<br \/>\nRa\u1e33\u00eebimden bu d\u00f6rt i\u015f\u00e2r \u1e63udurumda olup peyd\u00e2<br \/>\nBiri mihnet biri zillet biri \u2018illet biri ez\u00e2<br \/>\n\u2018Az\u00eez\u00e2 d\u00f6rt \u015feyin cezb eyley\u00fcbdi bu dil-i z\u00e2r\u00ee<br \/>\nBiri \u1e25\u00fcsn \u00fc biri \u1e63\u00fbret biri \u1e25\u0131l\u2018at biri g\u00fby\u00e2<br \/>\n134 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nOlupdur M\u00fc\u015fter\u00ee va\u1e63f\u0131nda y\u00e2rin \u00e7\u00e2resiz \u2018\u00e2ciz<br \/>\nBiri \u00e2me biri h\u00e2me biri n\u00e2me biri in\u015f\u00e2 (Divan 26b-27a)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nF\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nOl d\u00fcr-i yekt\u00e2 kim o dery\u00e2-y\u0131 ra\u1e25metden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nGevher-i z\u00e2t-\u0131 \u015fer\u00eefi ba\u1e25r-\u0131 \u1e25ikmetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\n\u00d6yle bir v\u00e2l\u00e2 g\u00fcherd\u00fcr kim nih\u00e2n bir fahrini<br \/>\nHal\u1e33a z\u00e2hir etmek i\u00e7\u00fcn d\u00fcrc-i \u0121aybetden \u00e7\u0131kup<br \/>\n\u00d6yle bir d\u00fcrr-i gir\u00e2nd\u00fcr z\u00e2ten ol d\u00fcrr-i yet\u00eem<br \/>\nKim onun kemter bah\u00e2s\u0131 \u1e25add-i \u1e33\u0131ymetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nBir d\u00fcr-i yekt\u00e2d\u0131 kim h\u00e2k-i Necefde mislini<br \/>\nBulma\u1e33 i\u00e7\u00fcn b\u00fcl-be\u015fer g\u00fclz\u00e2r-\u0131 cennetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nMen nice va\u1e63f eyley\u00fcm bir z\u00e2t\u0131 kim an\u0131n<br \/>\n\u1e92\u00e2hire va\u1e63f-\u0131 \u1e63\u0131f\u00e2t\u0131 si \u1e25a\u1e33\u00ee\u1e33atden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nBu hem\u00e2n \u015fems-i \u1e25a\u1e33i\u1e33atd\u00fcr k\u2019an\u0131n bir zerresin<br \/>\nMihr-i p\u00fcr-env\u00e2rdur kim c\u00e2h-\u0131 \u1e93ulmetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nBu o \u015f\u00e2hen\u015fahd\u0131 kim kemter \u0121ul\u00e2m\u0131ndan biri<br \/>\nY\u00e2suf-\u0131 M\u0131\u1e63r\u00eedi kim m\u00fclk-i mel\u00e2hetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nBu o bir ma\u1e25b\u00fbbdur kim \u1e33\u00e2met-i z\u00eeb\u00e2s\u0131na<br \/>\nBeli \u1e25il\u2018at-i ser-\u00e2-p\u00e2 dest-i \u1e33udretden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nEy g\u00fcne\u015f git h\u00e2ne-i \u2018iy\u00e2n\u0131 r\u00fb\u015fen \u1e33\u0131l bug\u00fcn<br \/>\nBa\u015f\u1e33a g\u00fcn d\u00fcny\u00e2ya \u00e7\u00fcn \u00e7arh-\u0131 n\u00fcb\u00fcvvetden \u00e7\u0131\u1e33up<br \/>\nY\u00e2 Mu\u1e25ammed A\u1e25medin med\u1e25inde tek bu s\u00f6z yeter<br \/>\nKim an\u0131n va\u1e63f\u0131 dem-\u00e2-dem-i \u2018az\u00e2metden \u00e7\u0131\u1e33up (Divan 32a)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nMef\u00fbl\u00fc F\u00e2il\u00e2t\u00fc Mef\u00e2\u00eel\u00fc F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nOl m\u00e2h-ve\u015f ki r\u00fby\u0131n\u0131 \u015feb-reng m\u00fb dutup<br \/>\nG\u00fcn \u1e33ar\u015fus\u0131nda sanki d\u00fc r\u00fb\u015feng b\u00fb dutup<br \/>\nG\u00fby\u00e2 \u00e7emende y\u00e2rim ile y\u00e2r olupd\u0131 g\u00fcl<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .135<br \/>\nAndan le\u1e6d\u00e2feti ahz \u1e33\u0131lup reng diyu dutup<br \/>\nC\u00e2n\u0131m fed\u00e2 o y\u00e2re ki ne\u1e93\u1e93\u00e2reg\u00e2n yolun<br \/>\nR\u00fby\u00e2da d\u00e2\u2019im\u00e2 olan ol \u00e2b-\u0131 r\u00fb dutup<br \/>\nM\u00e2r-\u00e2b \u00e7e\u015fm-i \u00e7e\u015fme-i \u00e7e\u015fm\u00e2ne seddi \u00e7ek<br \/>\nServ-i rev\u00e2n\u0131m\u0131n yolun\u0131 \u00e7\u00fcnki su dutup<br \/>\n\u1e32or\u1e33um odur ki \u00e2yine t\u00e2b itmey\u00fcp sine<br \/>\nMihrimle \u00e7\u00fcn me\u015f\u00e2ta an\u0131 r\u00fb-be-r\u00fb dutup<br \/>\nLa\u2018lin \u015far\u00e2b\u0131 \u1e6da\u2018ne da\u015f\u0131n at \u015fikest \u1e33\u0131l<br \/>\nS\u00e2k\u00ee bir elde c\u00e2m bir elde seb\u00fb dutup<br \/>\nB\u00eeg\u00e2ne y\u00e2re \u1e33an\u0131m\u0131 t\u00f6kd\u00fcrdi dil-ho\u015fum<br \/>\n\u00c7\u00fcn r\u00fc\u015ft-i k\u00e2r-\u0131 sehv ile k\u00e2r-\u0131 nig\u00fb dutup<br \/>\nD\u00fcnb\u00e2l-i \u00e7e\u015fm \u00fczre siyeh h\u00e2li kim g\u00f6r\u00fcp<br \/>\nS\u00f6yler ki \u00e2hu-y\u0131 be\u00e7e Hind\u00fbya m\u00fb dutup<br \/>\n\u1e24ayr\u00e2n\u0131m ol \u0121az\u00e2le ki \u1e63ayy\u00e2d-\u0131 \u1e25\u0131\u015fm an\u0131n<br \/>\nB\u00ee \u00e2b-\u0131 d\u00e2ne m\u00fcrg-i dilim gibi av dutup<br \/>\n\u00c2h\u00fb bahu\u015flu y\u00e2rine sayy\u00e2ddur g\u00f6z\u00fcn<br \/>\nG\u00f6nl\u00fcm \u1e33u\u015fun salup \u1e6dura b\u00ee-m\u00e2-y\u0131 m\u00fb dutup<br \/>\nVa\u1e25\u015f\u00ee \u0121az\u00e2l kendine r\u00e2m eyle g\u00f6nl\u00fcm\u00fc<br \/>\n\u00c7\u00fcn \u2018a\u015f\u1e33-\u0131 d\u00e2d\u0131 sende o d\u00fcrd\u00e2ne h\u00fb dutup<br \/>\n\u1e62ub\u1e25 u mes\u00e2lid\u00fcr s\u00f6yle ol m\u00e2ha M\u00fc\u015fter\u00ee<br \/>\nBah g\u00f6r gelen bana \u0121am-\u0131 bahrin ne t\u00fb dutup (Divan 33b)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nMef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn<br \/>\nBen\u00fcm tek h\u00ee\u00e7 kes d\u00fcny\u00e2da n\u00e2-\u015f\u00e2d olmasun y\u00e2 Rab<br \/>\nBeni n\u00e2-\u015f\u00e2d iden b\u00eeg\u00e2ne dil-\u015f\u00e2d olmasun y\u00e2 Rab<br \/>\nBeni el\u1e6d\u00e2f-\u0131 \u015f\u00e2h-\u0131 \u1e25\u00fcsnden mahr\u00fbm iden kisler<br \/>\nSip\u00e2h-\u0131 \u0121am elinden h\u00ee\u00e7 \u00e2z\u00e2d olmasun y\u00e2 Rab<br \/>\nV\u00fcc\u00fbdum ki\u015fveri kim p\u00e2y-m\u00e2l-i le\u015fker-i \u0121amdur<br \/>\nMehimden ayru obalara \u00e2b\u00e2d olmasun ya Rab<br \/>\n136 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nUrarken t\u00ee\u015fe da\u015fe kerheki guy\u00e2 biledir imi\u015f<br \/>\nDil-i \u015fehd z\u00eeb-i \u015f\u00eer\u00een-i \u00e7u\u1e33ulad olmasun y\u00e2 Rab<br \/>\nG\u00f6n\u00fcl m\u00fcrg-i \u1e33afes tek s\u00eenede ez bes \u1e33\u0131lup n\u00e2le<br \/>\nOlur \u1e33a\u1e6d\u2018-\u0131 nefes bir bunca fery\u00e2d olmasun y\u00e2 Rab<br \/>\nDiyorlar M\u00fc\u015fter\u00ee \u015fi\u2018irim yeti\u015fmi\u015f bezm-i \u2018irf\u00e2ne<br \/>\nAn\u0131n \u00e7\u00fcn derdim olmu\u015f c\u00e2y-\u0131 \u00eer\u00e2d olmasun y\u00e2 Rab (Divan 36a)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nMef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn Mef\u00e2\u00eel\u00fcn<br \/>\nBah\u00e2r eyy\u00e2m\u0131d\u0131r gel g\u00fcl-ruhum seyr-i g\u00fclist\u00e2n it<br \/>\n\u1e32\u0131z\u0131l g\u00fcl \u0121oncas\u0131 tek g\u00f6gs\u00fcm\u00fc \u015f\u00e2d\u00e2n u hand\u00e2n it<br \/>\nOlupdur \u2018\u00e2r\u0131z\u0131m g\u00fcl g\u00fcl siri\u015fk-i l\u00e2le-g\u00fbn eyler<br \/>\nGel ey serv-i g\u00fcl end\u00e2m\u0131m bu \u1e6durfa ba\u0121\u0131 seyr\u00e2n it<br \/>\n\u1e6cab\u00eeb\u00e2 nergisin b\u00eem\u00e2r\u0131yam bir dem bana s\u00e2ri<br \/>\nTevecc\u00fch eyle nabz\u0131m dut bu m\u00fchlik derde derm\u00e2n it<br \/>\nG\u00fczeller ma\u1e25felin gel r\u00fb\u015fen it \u015fem\u2018-i \u015febist\u00e2n\u0131m<br \/>\nBu cem\u2018in ri\u015fte-i c\u00e2h\u0131n mis\u00e2l-i \u015fem\u2018-i s\u00fbz\u00e2n it<br \/>\nPer\u00ee\u015f\u00e2n h\u00e2\u1e6d\u0131r istersense u\u015f\u015fa\u1e33\u0131 seni t\u00e2ri<br \/>\nD\u00fc z\u00fclf-i \u2018anber-ef\u015f\u00e2n\u0131 g\u00fcl-i ruhs\u00e2re ef\u015f\u00e2n it<br \/>\nB\u00fct\u00e2 \u1e93ulm\u00e2t-\u0131 z\u00fclf\u00fcnde diler dil \u00e2b-\u0131 \u1e25ayv\u00e2n\u0131<br \/>\nLeb-i la\u2018lin \u015far\u00e2b\u0131ndan ona bir c\u00fcr\u2018a i\u1e25s\u00e2n it<br \/>\nBah\u00e2r eyy\u00e2m\u0131 ge\u00e7di y\u00e2rs\u0131z gel M\u00fc\u015fter\u00ee her dem<br \/>\nG\u00fclist\u00e2n-\u0131 \u0121am i\u00e7re b\u00fclb\u00fcl-\u00e2s\u00e2 \u00e2h-\u0131 efg\u00e2n it (Divan 36b)<br \/>\nDi\u011feri,<br \/>\nF\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00e2t\u00fcn F\u00e2il\u00fcn<br \/>\nBu har\u00e2b-\u00e2b\u00e2d-ar\u00e2 ey dil be-k\u00e2n itdin \u2018abes<br \/>\nBu bin\u00e2-pez\u00eerde fikr-i h\u00e2n\u00fcm\u00e2n itdin \u2018abes<br \/>\n\u1e62a\u1e25n-\u0131 g\u00fclz\u00e2r-\u0131 cih\u00e2na b\u00ee-hude \u1e33oydun \u1e33adem<br \/>\n\u1e32o bah\u00e2r-\u0131 g\u00fcl\u015fen-i \u2018\u0131y\u015f\u0131 haz\u00e2n itdin \u2018abes<br \/>\nN\u00e2 \u1e25a\u1e33 uydun andel\u00eeb-\u00e2s\u00e2 vef\u00e2s\u0131z g\u00fcllere<br \/>\nNahl-i g\u00fclz\u00e2r-\u0131 gam \u00fczre \u00e2\u015fiy\u00e2n itdin \u2018abes<br \/>\nSosyal ve Be\u015fer\u00ee Bilimlerde Ara\u015ft\u0131rma ve De\u011ferlendirmeler .137<br \/>\nBa\u0121lad\u0131n meyl b\u00ee-vef\u00e2 d\u00fcny\u00e2ya devr-i \u00e7arhdan<br \/>\nOlmad\u0131n \u00e2gah kadi misl-i kem\u00e2n itdin \u2018abes<br \/>\nG\u00fcl gibi g\u00f6k\u00e7ek pez\u00eerin \u0121onca lebler anlara<br \/>\nTap\u015f\u0131d\u0131n dil m\u00fcr\u0121ini \u00e2h u fi\u0121\u00e2n etdin \u2018abes<br \/>\nCenk urdun h\u00e2rik-i g\u00fcl-ruhlar\u0131n d\u00e2m\u00e2n\u0131na<br \/>\n\u0120once-ve\u015f \u0121am g\u00fcl\u015feninde g\u00f6gs\u00fc \u1e33an itdin \u2018abes (Divan 38a )<br \/>\nDivan bu tertip \u00fczere \u015fu beyitle son bulmu\u015ftur:<br \/>\nFeil\u00e2t\u00fcn Feil\u00e2t\u00fcn Feil\u00e2t\u00fcn Feil\u00fcn<br \/>\nG\u00fcl zam\u00e2n\u0131nda \u1e63a\u1e33\u0131n y\u0131\u1e33ma g\u00f6n\u00fcl \u0121oncas\u0131n\u0131<br \/>\nBize ezh\u00e2r-\u0131 fera\u1e25 ile desin h\u00fbn\u00e7e seni (Divan 138b)<br \/>\nSONU\u00c7:<br \/>\nD\u00eev\u00e2n-\u0131 M\u00fc\u015fter\u00ee ad\u0131yla Muhammed A\u011fa M\u00fcctehidz\u00e2de (M\u00fcctehidz\u00e2de<br \/>\nMehmed Aka) taraf\u0131ndan tertip edilen divan\u0131n tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131<br \/>\nbu \u00e7al\u0131\u015fma ile T\u00fcrk edebiyat\u0131n\u0131n unutulmu\u015f bir \u015fairi daha hat\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015f<br \/>\nolacakt\u0131r. \u015eair, 1869\u2019da Karaba\u011f\/ Azerbaycan\u2019da do\u011fmu\u015f ve 1958\u2019de vefat<br \/>\netmi\u015ftir. Hayat\u0131 hakk\u0131nda geni\u015f bilgi bulunmayan sanat\u00e7\u0131, sessiz ama<br \/>\n\u00f6nemli eserler b\u0131rakmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f bir \u015fahsiyet olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. M\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin<br \/>\niki \u00f6nemli eseri bilinmektedir. Birincisi Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015euar\u00e2<br \/>\nRiyaz\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een adl\u0131 Karaba\u011f \u015fairlerini bir araya getiren ve haklar\u0131nda<br \/>\nk\u0131sa bilgiler veren, \u015fiirlerinden \u00f6rnekler sunan tezkire eseridir. \u0130kincisi<br \/>\nM\u00fc\u015fter\u00ee mahlas\u0131 ile yazd\u0131\u011f\u0131 divan\u0131d\u0131r. Tezkiresinin eski yaz\u0131 bir bas\u0131m\u0131<br \/>\n\u0130stanbul\u2019da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu eski yaz\u0131 eseri yine eski yaz\u0131 ile Recep Toparl\u0131<br \/>\nve Sadi \u00c7\u00f6\u011fenli (1992) Erzurum\u2019da ne\u015fretmi\u015ftir. Tezkire \u00fczerine Prof. Dr.<br \/>\nMustafa \u0130sen taraf\u0131ndan Aljira Topolova\u2019ya bir de y\u00fcksek lisans \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<br \/>\nyapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak hen\u00fcz bu de\u011ferli eserin Latin alfabesi ile yay\u0131m\u0131<br \/>\nger\u00e7ekle\u015fmemi\u015ftir. Divan ise adeta unutulmu\u015f ve hakk\u0131nda hi\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fma<br \/>\nyap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Olduk\u00e7a bozuk bir nestalik yaz\u0131 ile yaz\u0131lan ve eksik sayfalar\u0131<br \/>\n\u00e7ok olan bir n\u00fcshas\u0131 Bak\u00fc El Yazmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fcnde taraf\u0131m\u0131zdan bulunmu\u015f<br \/>\nve yay\u0131ma haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Divan\u0131n k\u0131sa tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu<br \/>\nyaz\u0131m\u0131z ile eserin bir nebze de olsa tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br \/>\nDivandaki \u015fiirlerden \u00f6rnekler verilen \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131zda, eserin i\u00e7eri\u011fi ve baz\u0131<br \/>\nsay\u0131sal \u00f6zelliklerine de de\u011finilmi\u015ftir.<br \/>\n138 . Metin Hakverdi\u0307 o\u011flu<br \/>\nKAYNAK\u00c7A<br \/>\n\u00c7\u00d6GENL\u0130 Sadi, TOPARLI, Recep (1992), Tezkiret\u00fc\u2019\u015f-\u015euar\u00e2; Riy\u00e2z\u00fc\u2019l-\u00c2\u015f\u0131k\u00een-<br \/>\nKaraba\u011fl\u0131 M\u00fcctehidz\u00e2de Mehmed Aka, Erzurum: Fen Edebiyat Fak\u00fcltesi<br \/>\nYay\u0131nlar\u0131.<br \/>\nDivan (Yazma), M\u00fcctehidza\u00e2de Mehmed Aka, D\u00eev\u00e2n-\u0131 M\u00fc\u015fter\u00ee 19 (No: D-622)<br \/>\nBak\u00fc El Yazmalar\u0131 Enstit\u00fcs\u00fc, Bak\u00fc, Azerbaycan.<br \/>\nHAKVERD\u0130O\u011eLU, Metin (2021) \u201cKaraba\u011fl\u0131 Mehmed A\u011fa M\u00fcctehidz\u00e2de\u2019nin<br \/>\nRiyaz\u00fc\u2019l \u00c2\u015f\u0131k\u00een Adl\u0131 Tezkiresi ve V\u00e2k\u0131f\u2019\u0131n Bir Tiflis G\u00fczellemesi\u201d, Edebiyatta<br \/>\nKaraba\u011f Mevzusu Sempozyumu, 2021. Bak\u00fc, Azerbaycan.<br \/>\nKILI\u00c7 Filiz (2007), Edebiyat Tarihimizin Vazge\u00e7ilmez Kaynaklar: \u015eair Tezkireleri,<br \/>\n\u201cT\u00fcrkiye Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Literat\u00fcr Dergisi\u201d, Cilt 5, Say\u203a 10, 2007,<br \/>\n543-564.<br \/>\nTOPOLOVA Aljira (1999), \u201cKaraba\u011fl\u0131 Muhammed Aka M\u00fcctehidz\u00e2de, Riyaz\u00fc\u2019l-<br \/>\n\u00c2\u015f\u0131k\u00een\u201d, Y\u00fcksek Lisans Tezi, Ankara: Gazi \u00dcniversitesi SBE.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>KARABA\u011eLI UNUTULMU\u015e B\u0130R \u015eA\u0130R: M\u00dcCTEH\u0130DZ\u00c2DE MEHMED AKA (M\u00dc\u015eTER\u00ce) VE D\u0130VANI Metin HAKVERD\u0130O\u011eLU \u0130mtiyaz Sahibi \/ Publisher \u2022 Ya\u015far H\u0131z Genel Yay\u0131n Y\u00f6netmeni \/ Editor in Chief \u2022 Eda Altunel Edit\u00f6rler \/ Editors \u2022 Do\u00e7. Dr. Emrah Aydemir Dr. Sema Sa\u011fl\u0131k &hellip; <a href=\"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/?p=850\">Okumaya devam et <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-850","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-makalelerim"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=850"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":852,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/850\/revisions\/852"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/molekuleredebiyat.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}